En toen was er stilte
woensdag, 21 juli 2010
| Na vorige week een groene sportwagen en ook een groene fiets getest te hebben, zoekt De Groene Venen deze week het water op, want we gaan met een ‘groene’ boot de natuur in, de Vinkeveense Plassen op om precies te zijn. | |
| Je gaat komende zomer boten testen,” kwam hoofdredacteur Rob enthousiast naar me toe, nadat ik dit ooit had geopperd in een redactievergadering. Patrick Hesse en ik stelden voor om een vaarbewijs te halen, maar hier zaten toch wat meer haken en ogen aan dan we verwacht hadden. Na het opperen van botentests realiseerde ik me pas dat ik geen verstand heb van boten. Wat moet ik er over vertellen? De boot ligt goed in de bochten, de boot vertoont geen nerveus vaargedrag bij volle acceleratie, het dashboard is goed geordend, de zwemvesten zijn voorzien van een mooi gestikt randje? Je kunt mij alles wijs maken. | |
| E-center We zijn op bezoek bij Scheepsbouw Achterbos Theo Kok aan de Herenweg in Vinkeveen. Eigenaar Henk Jan Kok verwelkomt ons op de werf achter de Hubo in Vinkeveen. Hier heeft Henk Jan een immense loods waar hij en zijn team schepen onderhoudt, restaureert en bouwt. Sinds kort is Henk Jan of!cieel partner van Mastervolt, wat inhoudt dat zijn bedrijf |
|
| oficieel een E-center is. Het E-center van Henk Jan Kok bedient een vrij grote regio die reikt van de provincies Noord-Holland, Utrecht en een deel Zuid-Holland. Het Nederlandse Mastervolt kiest niet zomaar partners uit door heel Nederland. Nee, een E-center is een werf met veel ervaring op het gebied van ijzer, poleyester, hout en elektro-aandrijving. En voor dat laatste zijn we in Vinkeveen, daarover zo meer. | |
| Hybride De werf van Henk Jan is al actief sinds 1754. Henk Jan is de achtste generatie die zich bezig houdt met het bouwen van schepen en sinds anderhalf jaar ook het hybride maken van vaartuigen. Dat betekent dat aan boten met bijvoorbeeld een dieselmotor een elektromotor met accu's toegevoegd kunnen worden. Henk Jan: "Ik merkte dat veel mensen het idee hadden dat hun boot niet voorzien kon worden van accu's en een elektromotor. Het mooie is echter dat deze techniek toegepast kan worden op iedere boot met bestaande motor." Om dit te demonstreren bouwde Henk Jan een bestaande dieselboot om en besloot ook gelijk een 100% elektrisch aangedreven boot te bouwen. Na flink wat maanden zwoegen is de sloep ‘Stil ermogen’ een feit. Voorzien van acht platte accu’s, weggewerkt in de bodem van de boot en voorzien van een elektromotor die niet meer ruimte inneemt dan een koffiezetapparaat. | |
| Testvaart Stil Vermogen We besluiten om ‘Stil Vermogen’ mee te nemen op de plassen. Hoe noem je dat in scheepvaarttermen? Volgens mij iets in de trant van: we kozen het ruime sop. Met zo’n 25 graden en een stralende zon een boot uitproberen. Er zijn vervelendere manieren om de zaterdag door te brengen. Het eerste wat opvalt, net als bij de Tesla van vorige week: je hoort niets, maar dan ook helemaal niets van de elektromotor. Alleen het geklotst van het water tegen de boeg en wat gekolk bij de schroef. Doordat deze boot zo stil is, zou je theoretisch gezien ook in het Botshol gebied mogen varen. De tocht voert ons langs wat ligweiden, waar waterhoentjes rustig zwemmen rond hun nesten, de futen duiken en waar wat ganzen lawaai maken. Henk Jan vertelt dat hij pas geleden nog langs een paar futen was gevaren die geen krimp gaven. Dan valt mijn oog op een waterslang. Iets wat ik nog niet eerder heb gezien, maar de anderen in de boot ook niet. We kunnen verbazingwekkend dichtbij komen, zonder dat de slang wegsnelt. | |
| Wendbaarheid Deze sloep is ontzettend wendbaar. Waar een normale sloep nog wel eens wat stuurmanskunsten vraagt, stuurt Henk Jan de sloep in één keer in de juiste richting. Ook al zou ik deze boot zonder vaarbewijs mogen besturen, laat ik Henk Jan al het manoeuvreerwerk verrichten. Ondertussen schiet Patrick er op los met zijn camera, en ontpopt zich zowaar als natuurfotograaf. De waterslang is nog niet verdwenen en de volgende duikt op, achterna gezeten door een waterhoentje dat van mening is dat de slang te dicht bij het ouderlijk nest kwam. | |
| Beiden lijken totaal niet gestoord te worden door de boot. Met een normale dieselmotor zou dit allang wel gebeurd zijn. Nog even terugkomend op de wendbaarheid, de boot is ook achteruit zeer wendbaar in een rechte lijn en in bochten. Waar andere schepen moeite hebben hun neus in lijn te houden met de achterkant, vaart ‘Stil Vermogen’ stabiel achteruit. | |
| Combi diesel én elektromotor Om ons het verschil tussen het ouderwetse varen met een diesel en met een elektromotor te tonen besluit Henk Jan terug te keren naar de werf, om de tweede sloep te pakken. Een hybride boot, voorzien van een diesel- en elektromotor. We stappen aan boord, de dieselmotor start en direct is het verschil merkbaar. De boot trilt en het geronk verstoort de rust die we kort daarvoor hadden. Nadat we zijn weggevaren wordt de dieselmotor afgezet en gaan we verder op elektromotor. En wederom: ultieme rust. Henk Jan legt uit dat de meeste mensen die een testrondje varen direct overstag gaan en de mogelijkheid van een elektromotor in hun sloep willen bespreken. Met een elektromotor kun je behoorlijke afstanden afleggen. Zo kan de hybride diesel- en elektroboot gemakkelijk 15 tot 20 uur varen op de accu's, maar gaf een klant aan dat hij maximaal 5 uur elektrisch wilde varen. Henk Jan kijkt naar de wensen van de klant en bepaalt dan hoeveel accu's er in de boot gebouwd kunnen worden. De grap is om de juiste snelheid te vinden, waarbij je zo weinig mogelijk stroom verbruikt. Één toefje meer gas en je hebt al een uur minder actieradius. Terwijl je in snelheid bijna geen verschil merkt. En zijn de accu’s leeg, dan schakel je gewoon weer over op de dieselmotor. Natuurlijk is er ook de mogelijkheid om een kleine (diesel)generator in te bouwen, die de accu’s in een noodgeval oplaadt. Op die manier weet je zeker dat je nooit op het water stil zal komen te liggen. Aangelegd aan de kade laad je de boot op door simpelweg de stekker in het stopcontact te steken. Na één nachtje opladen zijn de accu’s weer klaar voor een volgende tocht. | |
| Subsidie In tegenstelling tot bij auto’s, wordt het hybride of volledig elektrisch varen nog niet volop gestimuleerd. In verschillende delen van het land, bijvoorbeeld Friesland, krijg je subsidie als je je boot hybride of elektrisch laat varen. Voorwaarde is wel dat je een vaste ligplaats hebt in Friesland. Het maakt dan niet uit waar je het systeem in laat bouwen. De subsidie is net zo lang van toepassing totdat de pot op is. Maar een ligplaats in Friesland is natuurlijk nog een stuk rijden. Misschien een puntje voor de gemeente en provincie om over na te denken? Immers lijkt de gemeente pro-groen, gezien de vele laadpalen voor elektrische auto's, de proefrit van Jacques Dekker in de Tesla en de elektrische !ets die de gemeentewerf inzet. Henk Jan is in ieder geval bereid te tonen wat het verschil is en hoe elektrisch varen de natuur (en de rust) ten goede kan komen. Dus ik zou zeggen: gemeenteraad: nodig uzelf uit voor een middagje vertoeven op de plassen. Dan komt het helemaal goed. | |
|
v.o.f. Scheepsbouw Achterbos Theo Kok Herenweg 259a 3645 DM VINKEVEEN |
|